Chứng cuồng phóng hỏa là gì? | Safe and Sound
Theo các nhà tâm lý học, những người mắc chứng cuồng đốt thường không thể cưỡng lại được thôi thúc đốt cháy thứ gì đó, và họ có thể tham gia vào các hoạt động khác liên quan đến lửa, tìm thấy sự thỏa mãn hoặc giải tỏa căng thẳng/lo âu khi đốt cháy thứ gì đó.
Nguyễn Thị Hồng Hạnh | Bác sĩ - Viện Tâm lý và Sức khỏe Tâm thần SnS
Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Cộng đồng và Phát triển
1. Định nghĩa về hành vi đốt phá
Chứng cuồng đốt phá, hay còn gọi là chứng cuồng phóng hỏa, là một ham muốn ám ảnh muốn tạo ra lửa. Nó có thể là một vấn đề mãn tính (kéo dài) hoặc chỉ giới hạn ở một vài lần trong những giai đoạn căng thẳng bất thường. Theo các nhà tâm lý học, người mắc chứng cuồng đốt phá cực kỳ thích thú với việc tạo ra lửa và các tình huống liên quan đến lửa, cũng như chứng kiến hoặc giúp dọn dẹp sau khi hỏa hoạn xảy ra.
Tình trạng này có thể xảy ra trong thời kỳ căng thẳng hoặc trở thành mãn tính, ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống cá nhân và xã hội của người bệnh. Phát hiện sớm và can thiệp kịp thời thông qua hỗ trợ tâm lý chuyên nghiệp là rất cần thiết để quản lý và điều trị chứng rối loạn này.
2. Triệu chứng của hành vi đốt phá
Bệnh nhân mắc chứng cuồng đốt phá có một ham muốn ám ảnh là gây ra các vụ cháy.
Theo các nhà tâm lý học, chứng cuồng đốt có thể ảnh hưởng đến cả thanh thiếu niên và người lớn. Mặc dù cả nam và nữ đều có thể mắc chứng rối loạn này, nhưng nó phổ biến hơn ở nam giới, đặc biệt là những người có khuyết tật về học tập và thiếu kỹ năng xã hội.
Theo các nhà tâm lý học, các triệu chứng của căn bệnh này bao gồm:
- Nỗi ám ảnh và thôi thúc mãnh liệt: Bệnh nhân trải qua một ham muốn không thể kiểm soát được là tạo ra hoặc chứng kiến lửa, dẫn đến cảm giác lo lắng trước khi thực hiện hành vi phóng hỏa.
- Pleasure from lighting fires: People with this condition often experience satisfaction, euphoria, or a sense of relief after engaging in the act.
- Interest in fire: A particular interest in fire, fire-making tools, and related situations such as fires or firefighting.
- Non-purposeful behavior: Arson not motivated by financial gain, revenge, or committed in a psychotic state.
Psychologists say signs of arson include the presence of matches, lighters, burn marks on fabrics and carpets, burnt pieces of paper, and other flammable materials in trash cans or near sinks or stoves/fireplaces. Psychologists suggest that a person with arson may be obsessed with fire and firefighting, frequently visiting fire departments, observing fires, sometimes assisting with firefighting efforts, and even creating false fire alarms.
3. Causes of arson
Although the exact cause of the disorder has not been definitively determined by psychologists, arson is often associated with other mental health conditions such as mood disorders, impulse control problems, or drug abuse. Individuals burn to release pent-up stress; it is not necessarily a deliberate act of crime, nor is it motivated by revenge or the pursuit of personal gain in any way. Because it is a rare disorder, there is currently limited research by psychologists to delve into its origins. Some studies have linked arson and other impulse control disorders to behavioral addictions and suggest they may have a genetic origin.
Arsonism is often associated with other mental illnesses.
In children and adolescents, arson can be a cry for help or part of a larger form of violence. Adolescents may be influenced by antisocial adults in their community. According to psychologists, some are diagnosed with psychotic or paranoid disorders, and others may have cognitive impairments.
In adults, arson is still thought to be associated with symptoms including depressed mood, suicidal thoughts, and poor interpersonal relationships. It is often linked to psychological problems such as obsessive-compulsive disorder.
4. Treatment for arson
Fire-related compulsive behavior that originates in childhood often continues into adulthood and does not resolve spontaneously or through any form of punishment. Cognitive-behavioral therapy is one of the methods that can be used to treat this disorder. Patients learn communication skills, problem-solving skills, anger management skills, alternative training to aggression, and cognitive restructuring; psychotherapy focuses on empathy and is long-term for adults.
- Cognitive-behavioral therapy (CBT): This is the primary method used, helping patients learn how to manage their emotions and behavior. This psychological therapy includes:
- Communication skills training: Helps patients express their emotions and needs without resorting to arson.
- Anger management: Learn to identify and control negative impulses, which often trigger negative behavior.
- Giải quyết vấn đề: Hướng dẫn bệnh nhân phân tích tình huống và lựa chọn những giải pháp tích cực, thay vì tham gia vào các hành vi gây hại.
- Liệu pháp tái cấu trúc nhận thức: Giúp bệnh nhân thay đổi lối suy nghĩ sai lệch và nhận ra những niềm tin phi lý dẫn đến xu hướng gây hỏa hoạn.
- Trị liệu tâm lý cá nhân và nhóm:
- Đối với trẻ em, liệu pháp tập trung vào việc nhận diện cảm xúc, giáo dục cảm xúc và hỗ trợ cha mẹ trong việc ứng phó với hành vi của con mình.
- Đối với người lớn, liệu pháp tâm lý đi sâu vào gốc rễ của vấn đề, chẳng hạn như chấn thương tâm lý, để mang lại sự thấu hiểu và chuyển biến tích cực.
- Can thiệp giáo dục: Các nhà tâm lý học cho rằng các bài học về sự nguy hiểm của hỏa hoạn có thể được lồng ghép để nâng cao nhận thức và trách nhiệm xã hội ở bệnh nhân.
Điều trị chứng đốt phá đòi hỏi sự hỗ trợ chuyên nghiệp liên tục từ các nhà tâm lý học và bác sĩ tâm thần, cũng như tạo ra một môi trường an toàn để bệnh nhân phát triển các kỹ năng mới và giảm nguy cơ tái phát.
Với sự hợp tác của các bác sĩ tâm thần, nhà tâm lý học và việc ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe tâm thần, dịch vụ tư vấn Safe and Sound tự hào tiên phong hỗ trợ bạn với "Phát hiện sớm - Sơ cứu cảm xúc tức thì - Hỗ trợ lâu dài".
Nếu bạn nghi ngờ mình có vấn đề về sức khỏe tâm thần, hoặc muốn biết thêm thông tin về các dịch vụ tư vấn của chúng tôi, vui lòng liên hệ đường dây nóng của chúng tôi theo số 0964 778 911 (Điện thoại/Zalo, 24/7) để được hỗ trợ và giải đáp nhanh chóng!
CÁCH ĐẶT LỊCH HẸN tư vấn trực tuyến hoặc trực tiếp với chuyên gia.
- Trên trang fanpage của nhà tâm lý học trên mạng xã hội
- Ngoài ra, bạn cũng có thể tải xuống và lên lịch tư vấn trên ứng dụng Safe and Sound để quản lý và theo dõi các cuộc hẹn của mình mọi lúc, mọi nơi.
Safe and Sound là một phần của Viện Công nghệ Y tế Ứng dụng (IMT).
Xem thêm:
Chứng nghiện ăn cắp vặt là gì?
